velikol.ru
1


1432-1436].XII.31, индиктъ 10. Трокі. В.к.л. Жыгімонт Кейстутавіч паведамляе Пінскаму намесніку Андрэю, што даў Мікалаю Ляху (Сырапяту) палову даннікаў Палкоўскіх Ляхавічаў, якіх ён прасіў; а палова тых даннікаў няхай плаціць дань в.к.л.

Месцазнаходжанне арыгінала цяпер невядомае. Тэкст граматы захаваўся ў складзе пацверджання караля Польшчы, в.к.л. Жыгімонта Аўгуста (Вільня, 1558.III.03). Апошні дакумент, у сваю чаргу, быў прадстаўлены пінскім войскім Марцінам Янавічам Шырмам, унукам Мікалая Ляха, рэвізору Грыгорыю Валовічу і тэкст яго быў скапіраваны ў "Реистр списанья и оказыванья привилевъ и листовъ на имѣнья", пачаты 15 мая 1559 г. Па гэтай копіі тэкст граматы надрукаваны ў выданні: Ревизия пущ и переходов звериных в бывшем Великом княжестве Литовском, с присовокуплением привилегий на входы в пущи и на земли. Т. 1. Вильна, 1867. С. 123. Электронная версія зроблена па гэтай публікацыі. Уводная частка, якая таксама мае цікавасць для разумення дакумента, пададзена больш дробным шрыфтам.

Дата: у копіі Грыгорыя Валовіча, а магчыма, ужо ў пацвярджэнні Жыгімонта Аўгуста быў пазначаны дзесяты індыкт, які прыходзіўся на перыяд з 1 верасня 1431 г. па 31 жніўня 1432 г. Тут яўная памылка, бо 1431.XII.31 Жыгімонт Кейстутавіч яшчэ не быў вялікім князем літоўскім. Верагодна, у арыгінале значыўся індыкт у дыяпазоне ад 11 да 15, але другая лічба была пашкоджана, і захавалася толькі кірылічная лічба "і" (10).

      Жикгимонтъ Августъ, Божею милостью король Польскій, великій князь литовскій, рускій, прускій, жомоитскій, мазовецкій и иныхъ. Ознаймуемъ симъ нашимъ листомъ всимъ посполите, кому будеть потреба того вѣдати, нынѣшнимъ и напотомъ будучимъ.
      Билъ намъ чоломъ войскій Пинскій Мартинъ Яновичъ Ширма и покладалъ передъ нами два листы продковъ нашихъ, славное памети Жикгимонта, великого князя литовского, другій светое памети короля и великого князя его милости Казимера, дѣда нашего, въ которыхъ се значить, ижъ ихъ милость дали дѣду его Миколаю Ляху Сыропятѣ половицу данниковъ Попковскихь1 у волости Пинской, на которыхъ дей тотъ дѣдъ его и сынъ Сыропятинъ а отецъ его Янъ два дворцы собѣ збудовали, одинъ въ Сельцы, а другій въ Конюсѣхъ. Бо дей оные данники по розныхъ мѣстцахъ и селахъ здавна сѣживали и теперь сѣдять, то есть:
      въ селѣ Хлябѣхъ чотыри дворища, на имя: Ходоровское, Пашутинское, Сидоровское, Кокорѣчинское;
      въ селѣ Чорновѣ дворище Нарковское;
      въ селѣ Мѣстетичохъ двѣ дворища Клокотчинское а Ванюковское;
      въ селѣ Боричевичохъ дворище Сытковское;
      въ селѣ Тивровичохъ двѣ дворища Теряховское а Василевское;
      въ селѣ Гривковичохъ дворищо Гривковское;
      въ селѣ Зовкинѣ дворище Светичковское;
      въ селѣ Ласицку дворище Хилимоновское;
      въ селѣ Лопатинѣ двѣ дворища Левовское а другое Жуковское;
      въ селѣ Лосичохъ двѣ дворища Денисовское а Тереховское;
      въ селѣ Ляховичохъ пять дворищъ: Пятчинское, Русановицкое, Раковицкое, Костюковское, Тевтовское.
      Чого дей всего, яко вышей описано, оный дѣдъ, отецъ его и онъ самъ ажъ досихмѣстъ въ спокойномъ держанью и поживанью суть. И никоторого онъ въ томъ пренагабанья ни отъ кого не маеть. <...>
      Про то билъ намъ чоломъ, абыхмо тую дѣдизну и отчизну его потвердили ему нашимъ листомъ. Гдѣ жъ и воевода Виленскій, маршалокъ земскій, канцлеръ Великого князства Литовского, староста Берестейскій, державца Борисовскій и Шовленскій панъ Миколай Радивилъ, княже на Олыцѣ и Нѣсвижи, насъ о то за нимъ жедалъ.
      А такъ мы тыхъ листовъ великого князя Жикгимонта, короля его милости Казимера <...> огледавши, казали есмо ихъ слово отъ слова въ сесь нашъ листъ уписати, и так ся въ собѣ мають:


      Отъ великого князя Жикгимонта пану Андрею, намѣстнику Пинскому.
      Просилъ насъ Миколай Ляхъ тыхъ данниковь Полковскихъ, на имя Ляховичъ.
      И мы половину тыхъ данниковъ и съ половиною тое дани, што оны дають, Миколаю дали. А половина тыхъ данниковъ [и]но2 дей половину дани тое намъ дають.
      А писанъ въ Троцѣхъ, декабря 31 день, индиктъ 10.

1 Попковскихь - так у публікацыі. 2У публікацыі яўна памылкова: но.


1433-1439].XII.14, індыкт 10. Вільня. В.к.л. Жыгімонт Кейстутавіч паведамляе віленскаму ваяводу Доўгірду, што даў віленскаму падканюшаму Яньку чатырох чалавек у Рудомінскай воласці на рацэ Мерачы: Бутковіча, Ваўчковіча, Нарэйку Віцевіча і Васільца.

Арыгінал цяпер невядомы. Змест граматы пераказаны, верагодна, вельмі блізка да арыгінала, у кнізе данін XV ст., якая ўвайшла ў склад 3-й кнігі запісаў Літоўскай Метрыкі. Электронная версія зроблена паводле апошняга выдання 3-й кнігі запісаў: Lietuvos Metrika. Knyga Nr. 3 (1440-1498): Užrašymų knyga 3 / Parengė L. Anužytė ir A. Baliulis. Vilnius, 1998. P. 22.

Дата: дзесяты індыкт указаны ў пераказе памылкова, бо ў снежні 1431 г. Жыгімонт Кейстутавіч яшчэ не быў в.к.л., а Доўгірд не быў Віленскім ваяводам (стаў ім у 1433 г.).

      Рудоминъское волости.
      Жикгимонътово данье.
      Воеводе виленскому, пану Довъкгирду.
      Просилъ в нас Янько, подконюшии виленскии, чотыр ч(о)л(о)век, што живуть на Меречи, а на имя: Бутъкович а Волчковича, а Нареика Витевича, а Василца.
      И мы ему дали.
      Псан у Вилне, дек(абря) 14 ден, индик 10.
      А просилъ в Рудомине панъ Иванъ Кгоицев  а Нацко.

А.Л. Ідэнтыфікацыйны нумар электроннай версіі дакумента: d032 ад 2009.XII.06.


[1436].XI.03, лета 6900, індыкт 15. Перамышль. Вялікі князь Свідрыгайла Альгердавіч надае свайму слузе Федзьку Вайніловічу за верную службу Новае Сяло ў Гарадзецкім (Давыд-Гарадоцкім) павеце, Забалоцце, зямлю Туровіча ў Вялемічах, а ў Ольшах зямлю Рудніца з усімі ўгоддзямі, на вечнасць; а зямлю гэту раней трымаў Радзівіл, які здрадзіў і выдаў свайго гаспадара князя Мітку Давыдавіча князю Жыгімонту Кейстутавічу.

Месцазнаходжанне арыгінала цяпер невядомае. Тэкст быў запісаны на пергамене і зацверджаны падвешанай пячаткай. Арыгінал прадставілі Багдан Карчэўскі і Багдан Любавіцкі ў Пінскі гродскі суд, і тэкст быў запісаны у кнігу пад названнем "Реестръ списовання привильевъ земянъ, шляхты повѣту Пинского и поповъ, наданья замку Пинского" (кніга перапісана 30 кастрычніка 1554 г.; яе копія XVII ст. захоўваецца цяпер у Нацыянальным гістарычным архіве Рэспублікі Беларусь у Мінску. Ф. 1777. Пінскі земскі суд. Воп. 1. Адзінка захавання 88). Па гэтай копіі тэкст граматы надрукаваны ў выданні: Ревизия пущ и переходов звериных в бывшем Великом княжестве Литовском, с присовокуплением привилегий на входы в пущи и на земли. Т. 1. Вильна, 1867. С. 327-328. Электронная версія зроблена па гэтай публікацыі.

Дата: устанаўліваецца паводле 15 індыкта, дата 6900 год яўна памылковая.

      Реестръ списанья прывильевъ земянъ повѣту Городецкого. Село Новое. Богданъ Корчевскій, Богданъ Любовицкій оказали прывилей великого князя Швитригайла на имѣнье свое, писаный на паркгаминѣ, подъ прывѣсистою печатью.

      Милостью Божою мы, великій князь Свитрыкгайло Олкгирдовичъ.
      Чынимъ знаменито симъ нашымъ листомъ, даемъ вѣдати кождому доброму, нынѣшнымъ и напотомъ будучымъ, хто нань возрыть, или чтучы его услышыть и коли кому потребно будеть. И тежъ возрѣвъ есми знаменитую службу намъ, никгды неомѣшканую, вѣрного слуги нашого пана Федка Войниловича, и мы, порадившыся зъ радою нашою, князи и паны нашыми, дали есмо ему село Новое въ семъ Городецкомъ повѣтѣ, а Заболотье, а у Велимичохъ Туровича землю, а у Ольшахъ Рудница землю со всими прыходы и доходы, пожытки, какъ здавна и зъ вѣка къ тымъ селомъ прыслушало и слушаеть, съ поли, зъ дубровами, съ пашными, и зъ лѣсы, зъ бортными землями, зъ даньми, и зъ сѣножатьми, болоты, зъ рѣками, съ озеры, съ крыницами, съ потоки, зъ бобровыми гоны.
      И мы ему по тому жъ дали, пану Федку, уверху выписанья вѣчно, непорушно до его жывота, а по жывотѣ его жонѣ и его дѣтемъ и близкимъ его.
      Ачь бы иныи нѣкоторые хотѣли прыповѣдатисе къ тому имѣнью, ино тотъ Радивилъ, который передъ тымъ тое имѣнье держалъ, стоя1 на своего господара, на сестренца нашого князя Митка Давыдовича...2 и выдалъ его князю Жыкгимонту неподобными речьми. У той то речы князь Жыкгимонтъ князя Митка инялъ и згубилъ, а самъ тотъ истый Радивилъ у тыхъ речохъ избѣгъ и имѣнье повергъ у Городку, тое истое, што есмо дали пану Федку Войниловичу. Тотъ Радивилъ у Подолью умеръ, а тыми учынки и тыми речьми своими неподобными имѣнье стратилъ на вѣки и дѣтемъ своимъ.
      И мы есмо тое имѣнье дали вѣрному слузѣ нашому пану Федку Войниловичу и записали тымъ то нашымъ листомъ.
      А пры томъ были светки: князь Михайло Васильевичъ, а панъ Немира, староста Лицкій, а панъ Богушъ, а панъ Федко крайчый, а панъ Сенько, [с. 328] подканцлерый.
      А про лѣпшую свѣдомость и твердость и печать нашу казали есмо прывѣсити къ сему нашому листу.
      Данъ и писанъ у Перемышла, сентебра 3 день, индиктъ 15, подъ лѣты Божою [sic] Нароженья Христова 6000 лѣтъ девятьсотъ.

1 У публікацыі яўна памылкова: съ тоя. 2 У публікацыі шматкроп'е.

А.Л. Ідэнтыфікацыйны нумар электроннай версіі дакумента: d037 ад 2009.XII.11.