velikol.ru
1

Беларуская мова і літаратура: Праблемы выкладання. 2004 №3

Дальтан – заданне


Дзеепрыметнік (абагульняючы ўрок) 7клас.


Трэба ведаць: граматычныя категорыі дзеепрыметніка, яго правапіс.

Трэба ўмець: адрозніваць дзеепрыметнік ад іншых форм дзеслова, знаходзіць дзеепрыметныя звароты і расстаўляць знакі прыпынку пры іх, утвараць дзеепрыметнікі, ужываць у вуснай і пісьмовай мове.

ЗАДАННІ:

  1. П
    Гл. § 7 с. 45
    адкрэсліце дзеепрыметнікі.


Гарэлы, гарэць, паголены, сшыты, спячы, шырокі, здабыты, квітнеючы,

рознакаляровы, пакладзены, аб’інелы, белы звіты, невялікі, пабелены, жыць.

Выпішыце іх. (1 бал)

  1. З
    Гл. § 10

    с. 52-53

    х , / ~~~~ /
    апішыце сказы, расстаўце знакі прыпынку, падкрэсліце дзеепрыметнікі і дзеепрыметныя звароты як члены сказа.


  1. Пахла зямля багата акропленая расою. 2. Яна стомленая цяжкай

працай прыйшла дадому. 3. Скуты марозам снег ззяў і рыпеў пад

нагамі. 4. Ён выпрастаўся і ўзяў аплецены дротам гаршчок

закручаны ў газету. (3 б.)

  1. Абазначце, з чым вы не згодны

1 варыянт 2 варыянт

а) Поўныя дзеепрыметнікі скланяюцца так, а) Дзеепрыметнікі ў сказе

як і прыметнікі. бываюць азначэннямі;

б) Дзеепрыметнік мае граматычныя прыметы б) Кароткія дзеепрыметнікі не назоўніка і прыметніка. скланяюцца.

в) У сказе дзеепрыметнік называецца в) У сказе дзеепрыметнік дзеепрыметным зваротам. (2 б.) бывае толькі азначэннем.

  1. Выпішыце словазлучэнні з дзеепрыметнікамі незалежнага стану.

А) ззяць на вяки; а) пакіданы зверху;

Б) няходжаная тайга; б) пажаўцелая трава;

В) паміж сынамі; в) расколаты арэх;

Г) прыціхлыя дзеці; г) апалыя лісты;

Д) узняты дыбам; д) засыпаныя алеі;

Е) сённяшні дзень (2 б.) е) паважаны чалавек.

  1. Р
    Гл. § 17 с. 79-80
    аскрыйце дужкі


Хата (не) дагледжана, дзве (не) праполатыя Сакавітая, (не) патаптаная трава, градкі; поле яшчэ (не) засыпана, (не) мераная (не) зжаты ячмень, даўно (не) тайга; (не) засеянае нічым поле. мытая падлога; наказы (не)

забыты; (не абагрэтая сонцам

(2 б.) хата.

  1. Прыдумайце заданне “Чацвёрты лішні дзеепрыметнік”. (2 б.)

  2. * Складзіце невялікі звязны тэкст на тэму “Асенняя прыгажосць”, ужыўшы дзеепрыметнікі. (5 б.)

16-17 – 10 б. 15 – 9 б. 13-14 – 8 б. 11-12 – 7 б. 9-11 – 6 б. 7-8 – 5 б.